Skip to content

DORA và Leiden Manifesto: Đánh giá khoa học có trách nhiệm và vì sao không nên chấm cá nhân bằng Impact Factor

DORA (San Francisco Declaration on Research Assessment) và Leiden Manifesto là hai văn bản nền tảng của phong trào đánh giá nghiên cứu có trách nhiệm. DORA công bố năm 2013 với 18 khuyến nghị, trong đó khuyến nghị chung nhất là: không dùng chỉ số cấp tạp chí — điển hình là Impact Factor — làm thước đo chất lượng cho từng bài báo riêng lẻ hay cho đóng góp của từng nhà khoa học trong tuyển dụng, bổ nhiệm và cấp kinh phí. Leiden Manifesto đăng trên Nature năm 2015 bổ sung 10 nguyên tắc vận hành cụ thể. Lý do kỹ thuật rất rõ ràng: phân bố trích dẫn trong một tạp chí lệch nặng, khoảng 65–75% số bài có lượng trích dẫn thấp hơn chính chỉ số IF của tạp chí đó.

Cập nhật: tháng 8/2026 — Biên soạn bởi đội ngũ Scibase, Metis JSC

Vì sao Impact Factor không đo được chất lượng một bài báo?

Impact Factor là giá trị trung bình cộng của một phân bố cực kỳ lệch, nên nó không đại diện cho bài báo điển hình trong tạp chí.

Nghiên cứu kinh điển của Per O. Seglen đăng trên BMJ (1997) chỉ ra rằng khoảng 15% số bài được trích dẫn nhiều nhất tạo ra 50% tổng trích dẫn của một tạp chí, và 50% số bài nhiều trích dẫn nhất tạo ra khoảng 90% tổng trích dẫn. Nói cách khác, phần lớn "danh tiếng" của tạp chí đến từ một thiểu số bài.

Phân tích của Larivière và cộng sự (2016) trên phân bố trích dẫn thực tế của nhiều tạp chí lớn cho kết quả cùng hướng: khoảng 65–75% số bài trong một tạp chí có số trích dẫn thấp hơn chỉ số IF của chính tạp chí đó. Khi hội đồng lấy IF của tạp chí gán cho một bài cụ thể, xác suất cao là gán nhầm theo hướng có lợi.

Bốn vấn đề kỹ thuật bổ sung khiến IF không dùng được ở cấp cá nhân:

  • Cửa sổ trích dẫn 2 năm quá ngắn với toán học, khoa học xã hội và nhân văn, nơi trích dẫn tích lũy chậm.
  • Tử số và mẫu số không đối xứng: trích dẫn tới mọi loại tài liệu được tính vào tử số, trong khi mẫu số chỉ đếm "citable items" — dễ bị thương lượng.
  • Không chuẩn hóa theo lĩnh vực: IF trung bình ngành y sinh cao hơn ngành toán nhiều lần, nên so IF chéo ngành là vô nghĩa.
  • Không phải chỉ số của tác giả: IF thuộc về tạp chí, không phản ánh đóng góp của người viết.

Cơ chế tính và các hạn chế chi tiết được phân tích tại bài Impact Factor (IF) là gì? Cách tính, hạn chế và cách tra cứu chính xác.

DORA là gì và gồm những khuyến nghị nào?

DORA là tuyên bố về đánh giá nghiên cứu được soạn thảo tháng 12/2012 tại hội nghị thường niên của Hội Sinh học Tế bào Hoa Kỳ (ASCB) ở San Francisco và công bố chính thức tháng 5/2013.

DORA gồm 1 khuyến nghị chung áp dụng cho mọi bên và 17 khuyến nghị chia theo 5 nhóm đối tượng: cơ quan tài trợ, cơ sở nghiên cứu, nhà xuất bản, tổ chức cung cấp chỉ số, và cá nhân nhà khoa học. Đến nay tuyên bố đã có hơn 20.000 cá nhân và tổ chức ký kết trên phạm vi toàn cầu (theo số liệu công bố tại sfdora.org).

Nội dung cốt lõi của từng nhóm khuyến nghị:

Nhóm đối tượngYêu cầu cốt lõi của DORA
Cơ quan tài trợNêu rõ tiêu chí đánh giá là nội dung khoa học, không phải chỉ số tạp chí nơi công bố
Cơ sở nghiên cứu (viện, trường)Bỏ chỉ số tạp chí khỏi tiêu chí tuyển dụng, bổ nhiệm, xét thăng hạng; công khai tiêu chí đang dùng
Nhà xuất bảnNgừng quảng bá bằng IF; công bố phân bố trích dẫn thay vì một con số trung bình; cho phép ghi nhận đóng góp tác giả
Tổ chức cung cấp chỉ sốMinh bạch dữ liệu và phương pháp tính; cho phép tái sử dụng dữ liệu thô
Nhà khoa họcKhi ngồi hội đồng, đánh giá dựa trên nội dung; trích dẫn công trình gốc thay vì bài tổng quan; đa dạng hóa minh chứng đóng góp

Điểm dễ bị hiểu sai: DORA không phản đối việc dùng chỉ số. DORA phản đối việc dùng một chỉ số cấp tạp chí thay cho việc đọc nội dung khi đánh giá một người hoặc một bài. Chỉ số cấp tạp chí vẫn hợp lệ khi mục đích là đánh giá chính tạp chí đó.

10 nguyên tắc Leiden Manifesto và cách áp dụng tại viện, trường Việt Nam

Leiden Manifesto do Hicks, Wouters, Waltman, de Rijcke và Rafols công bố trên Nature (tháng 4/2015), đưa ra 10 nguyên tắc vận hành cho việc dùng chỉ số trắc lượng trong quản lý nghiên cứu.

#Nguyên tắc LeidenÁp dụng cụ thể vào quy chế đơn vị
1Chỉ số định lượng hỗ trợ, không thay thế đánh giá chuyên mônHội đồng vẫn phải đọc bài; bảng điểm là dữ liệu đầu vào, không phải kết luận
2Đo hiệu quả theo sứ mệnh của đơn vị, nhóm, cá nhânViện nghiên cứu ứng dụng không nên dùng cùng bộ chỉ số với viện nghiên cứu cơ bản; khác biệt giữa mô hình trường và viện xem tại đây
3Bảo vệ giá trị của nghiên cứu có ý nghĩa địa phươngĐề tài về chính sách địa phương, tiếng dân tộc, dược liệu bản địa cần khung ghi nhận riêng
4Dữ liệu và cách tính phải mở, minh bạch, đơn giảnCông khai công thức quy đổi trước kỳ đánh giá, không sửa sau khi đã chốt số liệu
5Người bị đánh giá được quyền kiểm tra dữ liệuNhà khoa học phải xem và phản hồi được dữ liệu của mình trước khi hội đồng họp
6Tính đến khác biệt tập quán trích dẫn giữa các ngànhChuẩn hóa theo lĩnh vực, dùng FWCI/CNCI thay số trích dẫn thô khi so chéo ngành
7Đánh giá cá nhân dựa trên nhận định định tính về toàn bộ hồ sơĐọc 3–5 công trình tiêu biểu do chính người đó chọn, thay vì xếp hạng bằng tổng điểm
8Tránh sự chính xác giả tạoKhông xếp hạng thi đua dựa trên chênh lệch 0,1 điểm; nên chia nhóm thay vì xếp thứ tự
9Nhận diện tác động hệ thống của chỉ sốLường trước việc thưởng theo số bài sẽ đẩy người ta chia nhỏ công trình hoặc chọn tạp chí dễ
10Rà soát và cập nhật bộ chỉ số định kỳĐưa điều khoản rà soát chu kỳ 2–3 năm vào chính quy chế

Nguyên tắc số 6 và số 8 là hai nguyên tắc bị vi phạm nhiều nhất trong thực tế Việt Nam. Cách chuẩn hóa theo lĩnh vực được trình bày ở bài Chỉ số FWCI là gì? Đo ảnh hưởng nghiên cứu theo lĩnh vực và bài Chỉ số CNCI là gì? So sánh CNCI với FWCI.

Hai khung tham chiếu bổ sung: Metric Tide và CoARA

Ngoài DORA và Leiden, hai khung tham chiếu sau đang định hình chính sách đánh giá nghiên cứu ở châu Âu và đáng dùng làm căn cứ khi soạn quy chế.

The Metric Tide (Vương quốc Anh, 2015) — báo cáo rà soát độc lập do James Wilsdon chủ trì, đặt ra khái niệm "responsible metrics" với 5 chiều: robustness (dữ liệu vững), humility (khiêm tốn, không để chỉ số thay đánh giá chuyên môn), transparency (minh bạch), diversity (đa dạng chỉ số theo ngành và giai đoạn sự nghiệp), reflexivity (chủ động điều chỉnh khi phát hiện tác động ngược).

CoARA (Coalition for Advancing Research Assessment) — liên minh thành lập tháng 7/2022 trên cơ sở thỏa thuận cải cách đánh giá nghiên cứu do Ủy ban châu Âu, Science Europe và Hiệp hội Đại học châu Âu khởi xướng, quy tụ hàng trăm tổ chức thành viên. CoARA yêu cầu tổ chức ký kết cam kết công khai lộ trình sửa quy chế đánh giá, chứ không chỉ tuyên bố nguyên tắc.

Điểm chung của cả bốn văn bản: chuyển trọng tâm từ nơi công bố sang nội dung và đóng góp thực tế, và yêu cầu công khai quy tắc chấm trước khi chấm.

Chỉ số nào dùng cho mục đích nào — và tuyệt đối không dùng cho mục đích nào

Bảng dưới đây là công cụ thực dụng nhất khi soạn quy chế: mỗi chỉ số có một cấp phân tích hợp lệ và ít nhất một cách dùng sai điển hình.

Chỉ sốCấp phân tích hợp lệDùng đúngTuyệt đối không dùng cho
Impact Factor, CiteScore, SJR, SNIPTạp chíSo sánh tạp chí trong cùng ngành; chọn nơi nộp bàiChấm điểm cá nhân, xếp loại thi đua, xét thăng hạng
Quartile (Q1–Q4)Tạp chíSàng lọc nhanh chất lượng nơi công bốKết luận về chất lượng một bài cụ thể
Số trích dẫn thôBài báoĐánh giá mức lan tỏa của chính bài đóSo sánh chéo ngành, so sánh khác năm công bố
FWCI, CNCIBài báo, nhóm, đơn vịSo sánh chéo ngành sau chuẩn hóaNhóm dưới ~50 bài (nhiễu thống kê quá lớn)
H-indexCá nhânTham khảo cùng ngành, cùng thâm niênSo nhà khoa học trẻ với người sắp nghỉ hưu; làm KPI hằng năm
AltmetricBài báoĐo lan tỏa ngoài học thuật, truyền thông chính sáchThay thế trích dẫn học thuật
Số bài, số đề tàiCá nhân, đơn vịTheo dõi sản lượng, lập kế hoạchKết luận về chất lượng

Một nguyên tắc rút gọn dùng được ngay: chỉ số của tạp chí trả lời câu hỏi về tạp chí; chỉ số của bài trả lời câu hỏi về bài; không hoán đổi giữa hai cấp.

Nghịch lý thực tế tại Việt Nam: quy định hiện hành vẫn gắn điểm với danh mục tạp chí

Đơn vị Việt Nam đứng giữa hai áp lực trái chiều, và đây là phần mà tài liệu quốc tế về DORA không giải quyết được.

Một mặt, khung tính điểm công trình của Hội đồng Giáo sư Nhà nước và phần lớn quy chế nội bộ gắn mức điểm với việc bài đăng ở tạp chí thuộc danh mục nào (ISI/Scopus, quartile). Đây là ràng buộc pháp lý, đơn vị không thể tự bỏ. Mặt khác, chính cách gắn điểm theo tạp chí lại là điều DORA khuyến nghị loại bỏ.

Cách dung hòa thực dụng — tách bạch ba mục đích đánh giá:

  1. Đánh giá bắt buộc theo quy định cấp trên (xét chức danh, tính giờ nghiên cứu, nghiệm thu đề tài): giữ nguyên khung điểm theo quy định hiện hành, không tự chế biến. Xem Tính điểm công trình khoa học theo quy định HĐGSNN và bản cập nhật Điểm công trình HĐGSNN 2025–2026.
  2. Đánh giá nội bộ do đơn vị tự quyết (thi đua, khen thưởng, phân bổ kinh phí nội bộ, bổ nhiệm trưởng nhóm): đây là không gian đơn vị hoàn toàn có quyền áp dụng nguyên tắc DORA/Leiden.
  3. Đánh giá phát triển năng lực (phản hồi cho nhà khoa học trẻ, quy hoạch nhân sự): dùng hồ sơ định tính, không dùng bảng xếp hạng.

Mẫu điều khoản đưa vào quy chế nội bộ (điều chỉnh theo đặc thù đơn vị):

textĐiều X. Nguyên tắc sử dụng chỉ số trắc lượng khoa học

1. Chỉ số cấp tạp chí (Impact Factor, CiteScore, SJR, quartile) chỉ được sử
  dụng để đánh giá tạp chí và định hướng lựa chọn nơi công bố; không được
  sử dụng làm căn cứ duy nhất để đánh giá chất lượng một công trình cụ thể
  hoặc năng lực của một nhà khoa học.

2. Việc so sánh chỉ số trích dẫn giữa các nhà khoa học chỉ được thực hiện
  trong cùng lĩnh vực và cùng nhóm thâm niên, sử dụng chỉ số đã chuẩn hóa
  theo lĩnh vực (FWCI hoặc CNCI).

3. Hồ sơ đánh giá cá nhân phải bao gồm tối đa 05 công trình tiêu biểu do
  chính nhà khoa học lựa chọn, kèm thuyết minh đóng góp; hội đồng đánh giá
  dựa trên nội dung các công trình này.

4. Đóng góp không tạo ra công bố (phản biện, biên tập, hướng dẫn, chuyển
  giao công nghệ, tư vấn chính sách, dữ liệu và phần mềm mở) được ghi nhận
  trong hồ sơ đánh giá.

5. Công thức và trọng số được công bố trước kỳ đánh giá ít nhất 30 ngày và
  được rà soát định kỳ 02 năm một lần.

6. Nhà khoa học được quyền xem, đối chiếu và yêu cầu đính chính dữ liệu của
  mình trước khi hội đồng họp.

Khoản 6 tưởng nhỏ nhưng là khoản có tác dụng nhất trong thực tế: phần lớn khiếu nại sau kỳ đánh giá đến từ dữ liệu sai (thiếu bài, sai vai trò tác giả, sai affiliation), không phải từ bất đồng về tiêu chí.

Sai lầm thường gặp khi đơn vị áp dụng "đánh giá có trách nhiệm"

Sáu lỗi lặp lại nhiều nhất khi viện, trường bắt tay sửa quy chế đánh giá.

1. Ký cam kết nhưng không sửa quy chế. Tuyên bố ủng hộ DORA trong báo cáo thường niên trong khi bảng thi đua vẫn cộng điểm theo IF là mâu thuẫn dễ bị chỉ ra nhất.

2. Bỏ hết chỉ số, quay về đánh giá cảm tính. DORA không yêu cầu điều này. Bỏ dữ liệu định lượng thường làm tăng, chứ không giảm, tính chủ quan.

3. Dùng H-index làm KPI hằng năm. H-index không giảm và tăng rất chậm, nên gần như không phản ánh nỗ lực trong một năm. Vấn đề này được phân tích tại bài KPI nghiên cứu khoa học: Chỉ tiêu đánh giá, xếp loại cuối năm.

4. So FWCI cho nhóm quá nhỏ. FWCI của một cá nhân có 6 bài dao động rất mạnh chỉ vì một bài may mắn. Chỉ nên dùng cho nhóm từ khoảng 50 bài trở lên.

5. Xếp hạng cá nhân bằng tổng điểm tới một chữ số thập phân. Đây chính là "sự chính xác giả tạo" mà nguyên tắc số 8 cảnh báo. Chia nhóm (A/B/C) an toàn hơn xếp thứ tự.

6. Không ghi nhận đóng góp phi công bố. Phản biện, biên tập, hướng dẫn nghiên cứu sinh, chuyển giao công nghệ đều là đóng góp thật. Cách quy đổi cụ thể có tại bài Quy đổi giờ nghiên cứu cho phản biện, biên tập tạp chí và tham gia hội đồng khoa học.

Checklist rà soát quy chế đánh giá của đơn vị

  • [ ] Quy chế có nêu rõ chỉ số nào dùng cho mục đích nào không?
  • [ ] Có chỗ nào dùng chỉ số cấp tạp chí để chấm cá nhân ngoài phần bắt buộc theo quy định cấp trên?
  • [ ] Việc so sánh chéo ngành đã dùng chỉ số chuẩn hóa (FWCI/CNCI) chưa?
  • [ ] Công thức và trọng số có được công bố trước kỳ đánh giá không?
  • [ ] Nhà khoa học có kênh xem và đính chính dữ liệu trước khi hội đồng họp không?
  • [ ] Hồ sơ đánh giá có phần công trình tiêu biểu kèm thuyết minh đóng góp không?
  • [ ] Đóng góp phi công bố có được ghi nhận không?
  • [ ] Có điều khoản rà soát định kỳ bộ chỉ số không?

Vai trò của hệ thống CSDL khoa học trong đánh giá có trách nhiệm

Phần lớn nguyên tắc DORA và Leiden là yêu cầu về dữ liệu và quy trình, nên chúng chỉ thực hiện được khi đơn vị có hệ thống dữ liệu đủ chi tiết.

Nguyên tắcYêu cầu dữ liệu tương ứng
Minh bạch công thức (Leiden #4)Công thức quy đổi cấu hình được và hiển thị công khai cho người bị đánh giá
Quyền kiểm tra dữ liệu (Leiden #5)Nhà khoa học tự xem hồ sơ, đối chiếu, đề nghị đính chính trên hệ thống
Chuẩn hóa theo ngành (Leiden #6)Gắn nhãn lĩnh vực cho từng công bố, tổng hợp chỉ số theo nhóm ngành
Đánh giá theo hồ sơ (Leiden #7, DORA)Cho phép đánh dấu công trình tiêu biểu kèm thuyết minh đóng góp
Ghi nhận đóng góp đa dạng (DORA)Lưu được cả sản phẩm phi bài báo: sáng chế, phần mềm, chuyển giao, phản biện
Rà soát định kỳ (Leiden #10)Lưu lịch sử phiên bản công thức để đối chiếu qua các năm

Hệ thống CSDL khoa học và công nghệ Scibase đáp ứng các yêu cầu này bằng công thức quy đổi tùy biến theo quy chế riêng của từng đơn vị, lịch sử chỉnh sửa của từng bản ghi, và phân quyền cho phép nhà khoa học tự kiểm tra dữ liệu cá nhân trước khi tổng hợp. Cách tổ chức bộ chỉ số cấp đơn vị được trình bày tại bài Báo cáo thống kê khoa học cấp đơn vị: Chỉ số cần có và cách dùng.

Câu hỏi thường gặp về DORA và Leiden Manifesto

DORA có bắt buộc với đơn vị nghiên cứu Việt Nam không? Không. DORA là tuyên bố tự nguyện, không có giá trị pháp lý tại Việt Nam và không thay thế quy định của Hội đồng Giáo sư Nhà nước hay các thông tư hiện hành. Giá trị thực tế của DORA với đơn vị Việt Nam nằm ở phần đánh giá nội bộ — thi đua, khen thưởng, phân bổ kinh phí, bổ nhiệm trưởng nhóm — nơi đơn vị có toàn quyền quyết định tiêu chí.

Ký DORA rồi thì có phải bỏ hết Impact Factor không? Không. DORA phản đối việc dùng chỉ số cấp tạp chí làm đại diện cho chất lượng của một bài hoặc năng lực một người, chứ không phản đối bản thân chỉ số. Dùng IF, CiteScore hay quartile để so sánh tạp chí, chọn nơi nộp bài hoặc sàng lọc rủi ro tạp chí kém chất lượng vẫn hoàn toàn phù hợp với tinh thần DORA.

Leiden Manifesto khác DORA ở điểm nào? DORA tập trung vào một thông điệp — ngừng dùng chỉ số tạp chí để đánh giá cá nhân — và phân vai trách nhiệm cho 5 nhóm đối tượng. Leiden Manifesto rộng hơn: 10 nguyên tắc bao trùm toàn bộ cách thiết kế và vận hành một hệ thống đánh giá, gồm cả minh bạch dữ liệu, quyền phản hồi của người bị đánh giá và tác động hệ thống của chỉ số. Trong thực tế nên dùng cả hai: DORA cho nguyên tắc, Leiden cho vận hành.

Nếu không dùng Impact Factor thì đánh giá nhà khoa học bằng gì? Bằng ba lớp bổ sung nhau: (1) chỉ số cấp bài đã chuẩn hóa theo lĩnh vực như FWCI hoặc CNCI; (2) hồ sơ 3–5 công trình tiêu biểu do chính nhà khoa học chọn kèm thuyết minh đóng góp cụ thể; (3) các đóng góp phi công bố như hướng dẫn nghiên cứu sinh, phản biện, biên tập, chuyển giao công nghệ, dữ liệu và phần mềm mở. Chỉ số chỉ nên chiếm một phần trong quyết định cuối.

Đơn vị nhỏ, ít bài, có áp dụng được các nguyên tắc này không? Được, và thậm chí cần thiết hơn. Đơn vị dưới 50 công bố mỗi năm không nên dùng các chỉ số trung bình như FWCI ở cấp toàn đơn vị vì sai số thống kê quá lớn — đúng nguyên tắc số 8 của Leiden về tránh chính xác giả tạo. Với quy mô này, đánh giá theo hồ sơ định tính kết hợp đếm sản lượng tuyệt đối cho kết quả đáng tin hơn.

Áp dụng DORA có làm giảm thứ hạng của trường trên các bảng xếp hạng không? Không trực tiếp. Các bảng xếp hạng dùng dữ liệu ở cấp tổ chức — tổng công bố, trích dẫn chuẩn hóa, tỷ lệ hợp tác quốc tế — chứ không dùng quy chế đánh giá nội bộ của trường. Tác động gián tiếp thường theo chiều tích cực: bỏ thưởng theo số lượng bài giúp giảm công bố chất lượng thấp vốn kéo chỉ số trích dẫn trung bình xuống. Chi tiết cách tính của các bảng có tại bài Xếp hạng đại học theo công bố khoa học.

Có cần ký DORA chính thức mới áp dụng được không? Không cần. Việc ký là hành động công khai cam kết, còn giá trị thực nằm ở việc sửa quy chế. Đơn vị hoàn toàn có thể đưa các nguyên tắc vào quy chế nội bộ trước, đánh giá kết quả sau một đến hai chu kỳ, rồi mới cân nhắc ký kết chính thức.

Tóm tắt

  • DORA (2013) gồm 18 khuyến nghị cho 5 nhóm đối tượng; thông điệp trung tâm là không dùng chỉ số tạp chí để đánh giá cá nhân hoặc từng bài.
  • Leiden Manifesto (Nature, 2015) bổ sung 10 nguyên tắc vận hành, gồm minh bạch công thức và quyền kiểm tra dữ liệu của người bị đánh giá.
  • Lý do kỹ thuật: phân bố trích dẫn lệch nặng — khoảng 65–75% số bài có trích dẫn thấp hơn IF của chính tạp chí (Larivière và cộng sự, 2016).
  • DORA không cấm dùng chỉ số; chỉ cấm hoán đổi cấp phân tích giữa tạp chí, bài báo và cá nhân.
  • Tại Việt Nam nên tách ba mục đích: đánh giá bắt buộc theo quy định cấp trên, đánh giá nội bộ, và đánh giá phát triển năng lực.
  • Không gian áp dụng rộng nhất là quy chế thi đua, khen thưởng và phân bổ kinh phí nội bộ.
  • Sáu lỗi phổ biến: ký nhưng không sửa quy chế, bỏ hết chỉ số, dùng H-index làm KPI năm, dùng FWCI cho nhóm quá nhỏ, xếp hạng tới chữ số thập phân, bỏ sót đóng góp phi công bố.
  • Hệ thống CSDL khoa học là điều kiện kỹ thuật để thực hiện các nguyên tắc về minh bạch công thức và quyền đính chính dữ liệu.

Nguồn tham khảo: San Francisco Declaration on Research Assessment — DORA (2013, sfdora.org); Hicks D., Wouters P., Waltman L., de Rijcke S., Rafols I., "Bibliometrics: The Leiden Manifesto for research metrics", Nature (2015); Seglen P.O., "Why the impact factor of journals should not be used for evaluating research", BMJ (1997); Larivière V. và cộng sự, "A simple proposal for the publication of journal citation distributions" (2016); Wilsdon J. và cộng sự, "The Metric Tide" — Independent Review of the Role of Metrics in Research Assessment and Management (HEFCE, 2015); Agreement on Reforming Research Assessment / CoARA (2022). Mẫu điều khoản quy chế trong bài là đề xuất tham khảo của đội ngũ Scibase, không phải văn bản pháp quy.

Bài viết liên quan

Cập nhật gần nhất:

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Metis.